چکیده:
دوره قاجار را مي توان دوره نوآوري و شروع تحولات جديد در هنر و معماري ايران دانست. از جمله اين تحولات، رابطه فزاينده و مراودات مختلف با غرب است که به دنبال ورود دانش ها و علوم جديد به ايران، شاهد تاثيرات ويژه اين امر بر هنر و معماري و به ويژه بر تزيينات بناها در دوره قاجار هستيم. از جمله مهم ترين اين تحولات و دانش هاي جديد مي توان به اختراع و ورود فن عکاسي و کاربرد فراوان تمبر در مراسلات پستي و کارت پستال هاي اروپايي اشاره نمود. در اين مقاله از روش تحقيق توصيفي – تحليلي و مطالعات کتابخانه اي در مورد معماري مسجد – مدرسه ها و همچنين مطالعات ميداني به صورت حضور در مکان و مشاهده مستقيم، استفاده شده است و تاثير اين تحولات بر تزيينات مسجد – مدرسه هاي دوره قاجار مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است. بر اساس بررسي و مطالعات صورت گرفته، قسمت عمده اي از تزيينات و نقوش کاشي کاري مسجد – مدرسه هاي دوره قاجار از عکس ها، تمبر ها و کارت پستال هاي آن دوران الگو گرفته شده و تصاويري از آثار تاريخي، مناظر طبيعي و معماري، پرندگان، انگور، تاج، انسان و فرشته بالدار، انسان با لباس اروپايي، طرح گل و گلدان و کاسه بشقاب سازي همراه با دسته گل هاي مختلف به ويژه گل سرخ و زنبق در نقوش و تزيينات کاشي کاري و حجاري اين بناها به چشم مي خورد.
بررسی نوآوری و تحولات تزئينات و نقوش کاشی کاری مسجد – مدرسه های دوره قاجار
